Đứng trước cột mốc năm 2026 với mục tiêu tăng trưởng GRDP đầy tham vọng 11%, thành phố Hà Nội xác định công nghiệp là hạt nhân thúc đẩy với kỳ vọng bứt phá 9,5%. Tuy nhiên, để hiện thực hóa con số này, ngành công nghiệp hỗ trợ (CNHT) Thủ đô đang nỗ lực vượt qua những rào cản mang tính hệ thống, từ bài toán vốn đến mô hình liên kết sản xuất hiện đại.

Nền tảng phục hồi và mục tiêu bứt phá

Kinh tế Hà Nội khép lại năm 2025 với những con số ấn tượng: GRDP tăng 8,5%, kim ngạch xuất nhập khẩu đạt gần 70 tỷ USD và thu ngân sách vượt kế hoạch. Đây không chỉ là những chỉ số thống kê đơn thuần mà là bằng chứng cho thấy sức sống của cộng đồng doanh nghiệp sau giai đoạn dài biến động. Theo ông Nguyễn Hoàng – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp CNHT TP. Hà Nội (Hansiba), chính sự phục hồi này đã tạo ra “dư địa” và sự tự tin để thành phố đặt ra những tiêu chí cao hơn cho năm 2026.

Mục tiêu tăng trưởng công nghiệp 9,5% không chỉ là một con số cơ học, mà là một yêu cầu về mặt chất lượng. Hà Nội đang đứng trước một cuộc “cách mạng” về tổ chức sản xuất. Trong đó, CNHT được xác định là mắt xích cốt lõi. Thực tế cho thấy, nếu không có hệ thống linh kiện, phụ trợ mạnh, nền công nghiệp Thủ đô sẽ mãi chỉ dừng lại ở mức độ lắp ráp, gia công giá trị thấp.

Nhà máy Onaga Nhật Bản tại Khu công nghiệp hỗ trợ Nam Hà Nội (HANSSIP). Ảnh: N.H

Chiến lược chiếm lĩnh "sân nhà" và vươn tầm quốc tế

Một trong những định hướng lớn của CNHT Hà Nội giai đoạn 2026–2030 là khai thác đồng thời hai thị trường chiến lược. Đầu tiên là thị trường nội địa với hơn 100 triệu dân và đặc biệt là khối doanh nghiệp FDI đang sản xuất tại Việt Nam. Hiện nay, khối FDI đóng góp tới 20–30% GDP cả nước, nhưng sự tham gia của các nhà cung cấp nội địa vẫn còn khá hạn chế. Việc không thể "chen chân" vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia ngay trên sân nhà là một sự lãng phí nguồn lực vô cùng lớn.

Song song với đó, thị trường quốc tế đang mở ra cơ hội vàng. Minh chứng rõ nét nhất là sự hợp tác giữa Hansiba và Mạng lưới ngành hàng không vùng Kobe (Nhật Bản). Tại Khu công nghiệp hỗ trợ Nam Hà Nội (HANSSIP), Tổ hợp Techno Park Việt Nam - Nhật Bản đã hình thành, tập trung vào các linh kiện công nghệ cao, đặc biệt là lĩnh vực hàng không vũ trụ. Đáng chú ý, một số nhà máy tại đây đã vượt qua các đợt kiểm nghiệm khắt khe của Airbus và dự kiến sẽ chính thức cung ứng sản phẩm trực tiếp cho hãng chế tạo máy bay này vào quý I/2026. Đây là bước tiến lịch sử, đưa sản phẩm cơ khí chính xác của Hà Nội gia nhập chuỗi giá trị toàn cầu ở phân khúc cao cấp nhất.

Vượt qua vòng lặp “con gà - quả trứng”

Dù triển vọng rất lớn, nhưng thực tế triển khai đang vướng phải một nghịch lý mà ông Nguyễn Hoàng ví như vòng lặp “con gà - quả trứng”. Đó là việc các cơ quan quản lý mong muốn doanh nghiệp chứng minh năng lực thực tế trước khi ban hành chính sách ưu đãi, trong khi doanh nghiệp lại cần cơ chế và nguồn lực làm "đòn bẩy" để có thể đầu tư, nâng cao năng lực.

Nút thắt lớn nhất hiện nay nằm ở nguồn vốn và cơ chế tài chính. Một đơn hàng công nghiệp hỗ trợ thường có chu kỳ đầu tư kéo dài từ 18 đến 24 tháng (bao gồm thử nghiệm, kiểm định, sản xuất mẫu) trước khi tạo ra doanh thu. Trong khi đó, các dòng vốn tín dụng hiện nay chủ yếu là ngắn hạn (3–6 tháng). Sự khát vốn dài hạn khiến nhiều doanh nghiệp "đuối sức" ngay trước ngưỡng cửa ký kết các hợp đồng lớn với đối tác quốc tế.

Lời giải từ Quỹ phát triển công nghiệp Thủ đô

Để tạo đột phá cho giai đoạn 2026–2030, giải pháp then chốt được đề xuất là thành lập Quỹ phát triển công nghiệp Thủ đô. Đây sẽ là định chế tài chính đặc thù, huy động nguồn lực từ cả ngân sách và khối tư nhân để hỗ trợ trực tiếp cho các dự án CNHT. Quỹ này không chỉ giải bài toán vốn mà còn là sự bảo trợ giúp doanh nghiệp tự tin đầu tư vào công nghệ lõi và nhân lực chất lượng cao.

Bên cạnh tài chính, Hà Nội cần một chương trình đào tạo nhân lực gắn liền với chuẩn quốc tế và một đề án hành động dài hạn, cụ thể hóa mục tiêu tăng trưởng công nghiệp 9,5% cho từng năm. Sự chuyển dịch sang sản xuất linh kiện công nghệ cao, phục vụ cả dân sinh lẫn quốc phòng, sẽ là con đường tất yếu để Hà Nội không chỉ là trung tâm chính trị - văn hóa mà còn là đầu tàu công nghiệp đổi mới sáng tạo của cả nước.

Trong bức tranh kinh tế năm 2026, công nghiệp hỗ trợ Hà Nội đang mang tâm thế của một người làm chủ. Khi các rào cản về vốn và thủ tục được tháo gỡ, chuỗi giá trị từ những nhà máy như tại HANSSIP sẽ là động lực đưa Thủ đô vươn tới mục tiêu thịnh vượng bền vững.

Nguồn Báo công thương